|
GENEL BİLGİLER
KÖY NÜFUSU :............250
HANE SAYISI :............ 35
KÖY OKULU :..............MEVCUT
ÖĞRETMEN SAYISI :...2
LOJMAN :................... MEVCUT
KÖY CAMİSİ :..............MEVCUT
KÖY ODASI :.............. YOK
KÖY YOLU :................TOPRAK YOL
ULAŞIM :.....................MİNİBÜS
GEÇİM KAYNAĞI :...... TARIM VE HAYVANCILIK
Köyümüz Tarihi ve kültürel yapı açısından bölgenin en köklü
köylerinden' dır. Tarihi M.Ö. 18. Yüzyıl öncesine dayanmaktadır.
Rivayetlere göre Yukari Dörmeli köyü ELBEY Ağası tarafında
kurulmuştur. Elbeyin köyü olarak bilinen ELİ aşireti
yaşamaktadır. Daha sonraki tarihlerde, Rahmetli Hacı Ahmet'in
babası, Rahmetli Kosto Dede de Yukarı Dörmeli' ye yerleşmiş.
KOSTO aşireti ismini' de burada alan KOSTO aşireti köyde yaşayan
aşiretten. Halen ELİ, KOSTO, azınlık olmakla birlikte Buruki ve
Piri aşiretleride köyde
yaşamaktadırlar.
Yukarı Dörmeli Köyünün AĞRI Merkeze olan uzaklığı 25 Km'dir.
Eskiden köyün yolu olmadığından ulaşım hayvan sırtında
yapılmaktaydı. Köy yolu halen toprak yol olmakla birlikte
günümüzde Köyün Ulaşımı her gün Minibüs ile sağlanmaktadır.
Teknoloji ve çağın yenilenmesiyle birlikte, azda olsa Yukarı
Dörmeli köyü nasibini almaktadır. Köyde Elektirik ve kablolu
telefon yanısıra, TRT tarafında SURİNDER tepesine kurulan 7
Kanalda; TRT 1: 42. Kanalda, TRT 2: 45. Kanalda, TRT 3: 48.
Kanalda ve TRT 4 Televizyon vericisi mevcuttur.
Köyde mevcut Hane sayısı 35 ve Köy Nüfusu 250 kişidir. Geçim
Kaynakları Tarım, hayvancılık ve serbest meslek (kısa süreli
olarak genelde İstanbul ve diğer ilerde geçici olarak çalışırlar.)
Kapalı Su şebekesi köy dışında bilinen ALEMİRİ Çeşmesi, BEND
suyu ve GANYA ZİLLi olarak bilinen su şebekeleriyle
sağlanmaktadır.
KÖY İLE İLGİLİ DİĞER BİLGİLER: Tarihi,gezilecek görülecek
yerlerin başında; Şehit, Kavak, Şorık, Ganya bend, Süneti,
Bercem, Melezada, Çayıra ağa, Keli Kuze v.s.
|
|
1- köyümüzde düğünlerinde oynanan mahalli oyunlar
bar ve halay özelliğini taşır. İstisnalar hariç ferdi olarak oynanan tek
oyun pek oynanmaz. Bütün düğünlerde folklor ve halk oyunları törenleri
yapılır. Oyunlar, davul zurna eşliğinde oynandığı gibi kaval ve tulumla
da oynanır. Bazı zamanlarda çalgı yerine söylenen türkülerle de oyunlar
oynanır.
Oyunlar genelde kadınlı erkekli el ele tutmak suretiyle halay şeklinde
veya çok hareketli oyunlarla oynanır. Kadınların oynadığı oyunlar ağır
tempoda oynanan oyun türleridir. köyümüzde oynanan oyunlar 3 grupta
toplanır.
a)Erkeklerin oynadığı oyunlar
b)Kadınların oynadığı oyunlar
c)Erkek-Kadın karışığı oynanan oyunlar
|
2-Mahalli oyunlar: köyümüzde ve yöresinde çalgılı
ve çalgısız oynanan mahalli oyunlar genelde hep aynı çeşit olup,
bazıları aşağıda belirtilen oyunlardır.
1)Hop Goli 2)Dello 3)Lurke 4)Delilo 5)Basso 6)Papure
7)Laççe (Üç ayak) 8)Nare
9)Çimen çiçek 10)Kas kas 11)Hassiko yelli 12)Hoşbilezik 13)Zeyno
14)Çevreş (Karagözlü) 15)Tanzara 16)Koçeri 17)Kofi dene 18)Ağrı
Sallaması
3-Mahalli Yemekler ve Sofra Adabı: köyümüzde ve
yöresinde yemek çeşitleri çok olup, bunlardan yöreye has olan en
önemlileri saç kavurma ve halise'dir. Genellikle yemeklerde ete
ağırlık verilmektedir. Sofra kurulmadan önce, yemek tahtası veya
tepsinin altına geniş sofra bezi serilir. Genellikle yemekler
yer sofrasında yenilir.
Misafirlikte kadınlar ve erkekler ayrı ayrı
olarak yemek yerler. Yemeklerdeki hizmette erkekler erkek
misafirlere, kadınlar ise kadın misafirlere hizmet ederler.
Sofraya yaş sırasına göre oturulur. Özellikle köylerde
kadınlarla erkekler aynı sofraya oturarak yemek yemezler.
|
4-Evlenme, Nişan ve Düğün
Gelenekleri: köyümüzde evlenme yaşı
15-20 arasıdır. Evlenme işleri daha
ziyade görücü usulü ile yapılır. Evlilik
çağına gelen kız veya erkek aileleri
araştırma, inceleme sonunda tespit
edilir. Uygun görülen kız oğlan
tarafının uygun gördüğü aracılar
vasıtasıyla istetilir. Kız babası hemen
menfi veya müspet bir cevap için belli
bir süre bırakır. O süreden sonra
verilen cevaba göre hareket edilir.
Cevap müspet ise yine erkek tarafının
yakınları tarafından kız istemeye
gidilir. Araya belli bir başlık parası
ve halatlar (hediye) konulduktan sonra
şerbet içilir. Gelenlere yemekler ikram
edilir. Gelen erkek tarafı gelin adayına
nişan yüzüğü ile birlikte çeşitli
hediyeler (altın, elbise, bilezik, küpe
gibi) takarlar. Düğün günü için belirli
bir gün tespit edildikten sonra
dağılırlar. Tespit edilen düğün gününde
yine erkek tarafının yakınları,
komşuları, kız babası evine giderler.
Gece çeşitli eğlencelerle birlikte kına
yakılır. Ertesi günü gelin babasının
evinden alınarak damat evine getirilir.
Gelin adayı ile birlikte genelde kız
tarafından bir kadın gelinle birlikte
gider, buna kız yengesi yani (Berbu)
denir. Kız yengesi damat evinde 3-5 gün
ağırlandıktan sonra .çeşitli hediyeler
ikram edilerek gönderilir. Düğünden bir
kaç gün sonra gelin ve damat,
babalarının evine el öpmeye giderler.
5-Kirvelik: Erkek
çocuklar genelde küçük yaşlarda sünnet
ettirilir. Sünnet olacak çocuğa kirve
tutulur. Kirve olacak kişiye sünnet
öncesinde çeşitli hediyeler gönderilir.
Bu hediyeler genelde koç, tosun gibi
hediyelerdir. Sünnet günü kirveye
bindirildikten sonra; kirve hazırlıklara
komşularını yanına alarak kirvesinin
evine gider.
Sünnet olacak çocuğun tüm sünnet
masrafları kirve tarafından karşılanır.
Çocuk kirvenin kucağına oturtularak
sünnet ettirilir. Gelen misafirlere
yemek, şerbet ve meyveler ikram edilir.
Kirve olan ailelerin dostlukları ömür
boyu devam eder. Bazı ailelerde
sünnetler çalgı ile yapıldığı gibi, bazı
ailelerde de mevlit okutarak sünneti
yaparlar.
6-Köyümüzde Toplum Hayatı: köy yaşayış
biçimi bazı değişikliklere uğramakla
birlikte, eski örf, adet, gelenek ve
görenekler halen özelliklerini
korumaktadır. Akrabalık ilişkileri
sıkıdır. Kan akrabalığı yanında aşiret
akrabalığı da belirgin bir düzeydedir.
köyler çeşitli aşiretlere mensuptur.
Aile nüfusları genelde kalabalık olup
bir arada yaşarlar. Erkek çocuklar
evlendikten sonra baba evinden
ayrılırlar. Miraslarda kızlara
kesinlikle pay verilmez.
Evler, taş, kerpiç ve briketten inşa
edilip bir arada bulunur. Yakacak olarak
hayvan gübresinden yapılan tezek
kullanılır. Gelin ve orta yaştaki
kadınlar yabancı erkeklerle ve
kendilerinden büyüklerle konuşmaz
(Gelinlik eder), bir arada yemek
yemezler. Baba evde aile reisi olup,
sözü en çok geçen kişidir. Anne evde ev
işleri ve hayvan bakımını üstlenir. Evli
kadın ve erkekler eşlerini adları ile
çağırmazlar. Kadınlar kocalarının
gıyabinde, o bizim herif, bizimki,
çocukların babası, vb. erkekler de
hanımları için çocukların anası, bizim
avrat, köroğlu, hatun gelinimiz, bizim
küldöken, vb. tabirlerini kullanırlar.
Köyde özellikle arazi anlaşmazlıkları
yüzünden zaman zaman kavgalar çıkar. Bu
kavgaları araya giren aşiret reisleri
ortadan kaldırır. Doğum, ölüm, düğün ve
hastalık gibi olaylarda aileler arası
yardımlaşmalar yapılır. Kız kaçırma
olayları da yine kavgalara neden olmakla
birlikte; yine sözü geçen aşiret
reislerinin araya girmesiyle bu sorun da
çözüme kavuşur. Kız kaçırma olayı ile
ilgili barışmalarda yapılan anlaşma
gereği olarak başlık veya kız verilir.
Köyde kış uzun sürdüğünden ve yolların
kapanmasından dolayı kış yiyecekleri
olan un, şeker, patates, lahana gibi
yiyecekler sonbaharda yetecek kadar
temin edilir. Hayvan yemleri de yine kar
yağmadan önce temin edilir.
|
|
|
|