|
Köy tüzelkişiliğinin organları. Köy derneği, ihtiyar meclisi ve
muhtarıdır. Bunlardan muhtar muhtar yürütme organı, ihtiyar meclisi ve
köy derneği danışma ve karar organlarıdır.
a-Köy Yönetiminin Görevleri
Köy Kanununda, köyün görevlerini ayrıntılı bir biçimde
belirtilmiştir. Bunlar "İsteğe bağlı" ve "zorunlu" olmak üzere iki
kümede toplanmıştır.
Köyün, sağlık, temizlik, yol, su ve okul işleri zorunlu; köye hamam,
çamaşırlık, Pazar yeri, çarşı yapmak gibi hizmetler köyün isteğe bağlı
görevleri arasında yer almıştır.
Aslında köyle ilgili hizmetlerin çoğu ya doğrudan
doğruya, yada köyle işbirliği halinde genel yönetim tarafından
yürütülmektedir. Köyle ilgili işler kamu yükümlülüğüdür ve yapmayanlar
cezalandırılır. Ancak bu hükümler artık büyük ölçüde uygulanamamaktadır.
b-Köy Derneği
Köy derneği, köyde bulunan kadın, erkek bütün seçmenlerin oluşturduğu
bir kuruldur. Köy derneği ile köylünün doğrudan yönetime katılması
sağlanır. Bu model doğrudan demokrasinin yerel yönetimlerde uygulandığı,
ilk uygulamadır.
Köy derneği, yalnız muhtarı ve ihtiyar meclisi
üyelerini seçmekle kalmaz bazı yönetsel kararlar da alır . Örneğin
isteğe bağlı işler, zorunlu hale köy derneği kararı ile gelir.
c-İhtiyar Meclisi
İhtiyar meclisi, belediye encümeni gibi iki tür üyeden
oluşur. Bunlardan bir kısmı "Seçilenler" diğeri "Doğal" üyelerdir.
Seçilenler beş yıl için köy derneği tarafından seçilirler. Bu seçimde
adaylığını koyma yöntemi yoktur. Siyasi partiler de aday gösteremezler.
Üye sayısı nüfusu 1000den az olan köylerde 8, fazla olanlarla 12 dir.
Bunların yarısı asıl, yarısı yedektir. Seçimde en çok oyu alanlar
arasından asıl ve yedekler saptanır. Seçimler beş yılda bir yapılır.
Köy Öğretmeni, köy imamı ihtiyar meclisinin "doğal" üyeleridir.
İhtiyar meclisi haftada en az bir kez toplanır. İhtiyar İhtiyar
meclisinin görevleri Köy Kanununda gösterilmiştir. Buna göre köy ihtiyar
heyeti, köy işlerini sıraya koyar; imece ve salmaya karar verir; Köy
muhtarının harcamalarını denetler; köy bütçesini kabul eder; köylüler
arasındaki uyuşmazlıkları uzlaştırma yolu ile gidermeye çalışır; köyün
zorunlu işlerini yapmayanlara , yada paylarını ödemeyenlere para cezası
verir.
İhtiyar meclisince alınan bazı kararlar bağlı olduğu
kaymakam ya da Valinin onayı ile yürürlüğe girer.
d-Muhtar
Köy yönetiminin başı muhtardır; köy derneği
tarafından seçilir. Muhtar seçiminde de siyası partiler aday
gösteremezler. Muhtarların görev süresi beş yıldır.
Muhtar köy tüzelkişiliğini temsil eder. İhtiyar heyeti ile
birlikte köy işlerini yürütür Aynı zamanda muhtar, genel yönetimin
temsilcisi sıfatıyla da yasaları ve hükümet emirlerini halka duyurur,
köy içinde dirlik ve düzenliği sağlar Genel yönetimle ilgili işlerin
köyde uygulanmasına yardımcı olur.
Daha önceleri köy muhtarlarının ve köy imamlarının ücretleri köyce
ödenirken daha sonra çıkarılan yasalarla bu ücretler genel bütçeden
ödenmektedir.
Görevini gereği gibi yapmayan muhtarlar köyün bağlı
olduğu ilçe idare kurulu kararı ile görevden uzaklaştırılabilir.
Muhtarın köy yararına olmayan kararını vali veya kaymakam bozabilir.
Ancak mülki amirler, muhtarların yerine karar alamazlar; bozma
sebeplerini gerekçesiyle açıklarlar.
e- Köy Yönetimindeki Diğer Görevliler
Köy Yönetiminde diğer görevliler imam, köy korucusu ve köy katibidir.
|